Het mysterie Zahir B.

arthur
belounis“Zahir B. is vrij.”
Diverse media pakten vorige week uit met de terugkeer van de Frans-Algerijnse profvoetballer Zahir Belounis op Franse bodem. Tientallen cameraploegen wachtten de verloren zoon en zijn gezin – vrouw, twee dochtertjes – op in de aankomsthal van vliegveld Charles de Gaulle in Parijs. De 33-jarige Belounis zat sinds juni 2012 vast in Qatar, omdat zijn club vanwege een financieel conflict weigerde mee te werken aan een uitreisvisum. De zaak van Belounis kreeg internationale bekendheid door een emotionele open brief van de voetballer gericht aan Zinedine Zidane en Josep Guardiola. Begin november stuurde Belounis een dramatische videoboodschap de wereld in, waarin hij zich een gijzelaar noemde en zinspeelde op zelfmoord. Hartverscheurend.

Toch zou Belounis nooit zoveel aandacht hebben gekregen als zijn zaak niet in verband werd gebracht met het lot van de 1,2 miljoen gastarbeiders in de Golfstaat. Mensenrechtenorganisaties proberen al jaren aandacht te vragen voor de rechteloosheid die Nepalese bouwvakkers, Indiase bewakers en schoonmaaksters uit Bangladesh ondergaan in Qatar. Verder dan een fotokatern in een opinieblad of het bijprogramma van IDFA komen dit soort onderwerpen meestal niet. Dankzij de toewijzing van het wereldkampioenschap voetbal in 2022 weten we nu dat vermoedelijk 4000 bouwvakkers die luchtgekoelde stadions mogen aanleggen in de Qatarese woestijn zullen omkomen voordat er een bal getrapt is. We weten dat de gastarbeiders met tien man in een container op afgeschermde compounds ver buiten het zicht van de beau monde zijn ondergebracht. We weten dat de meeste gastarbeiders hun paspoort  moeten inleveren en daardoor moderne lijfeigenen zijn geworden. Ze kunnen geen kant op.
Mensonterend.

Het middeleeuwse systeem dat verantwoordelijk is voor de moderne slavernij wordt ‘kafala’ genoemd. Als buitenlander mag je in Qatar alleen werken met instemming van een lokale sponsor, vaak de werkgever. Alleen met toestemming van de sponsor kan een uitreisvisum worden verstrekt. Wanneer een conflict ontstaat met de sponsor, dan heb je dus een groot probleem. Belounis had een conflict. De voetballer die opgroeide in een Algerijns gezin in de buurt van Parijs, speelde in de lagere divisies in Zwitserland. In 2007 voor Al-Jaish, een club gelieerd aan het Qatarese leger in de tweede divisie. Na een tijdje bleek dat Al-Jaish hem niet meer nodig had. De club betaalde hem niet meer en weigerde mee te werken aan een uitreisvisum voor de werkloze speler. Belounis zat vast.
Gegijzeld. Maar nu is Belounis dus vrij.

Tot zover het verhaal dat in de meeste media verscheen. Zoals zo vaak zitten er echter haken en ogen aan het verhaal van Belounis. Daarvoor moet je tussen de regels door lezen. Irritant.

 Never ruin a good story with facts.

belounis2De eerste drie jaren was Belounis dik tevreden in Qatar, zo blijkt uit een interview dat de Duitse krant Der Spiegel publiceerde. Hij speelde wekelijks voor een behoorlijk loon, vergelijkbaar met de Franse tweede divisie. Meer dan hij ooit als voetballer verdiend had. Belounis droeg zelfs de aanvoerdersband van zijn club. De leefomstandigheden in Doha waren goed. De club regelde een appartement. Ook met de ‘totale mens’ Belounis liep het voorspoedig.  Zijn beide dochters zijn geboren in Qatar

 Na afloop van zijn driejarige contract was Belounis een tevreden man. Vrij om te gaan waar hij wilde. Waarom zou hij weg gaan? In 2010 verlengde Belounis zijn contract tot 2015. De club kreeg dat jaar een nieuwe eigenaarsstructuur. Voortaan zou Belounis niet langer op de loonlijst van de club, maar op die van het leger staan. Niets om je druk over te maken. De problemen ontstonden toen Al-Jaish spelers ging kopen. Een Braziliaan. Een Fransman. Nog een buitenlander. De overbodige Belounis werd een jaar lang uitgeleend aan Al-Markhya, een andere club in de tweede divisie. Na terugkeer was er nog steeds geen plek voor Belounis in de selectie van Al Jaish. Een Bogarde-scenario dreigde.

Kop: ‘Deze voetballer buigt voor niemand’

Daarop stapte de voetballer naar de burgerrechter in Qatar. Inzet van het arbeidsconflict was het niet uitbetaalde salaris vanaf mei 2012. Achteraf zal Belounis wellicht spijt hebben van de stap naar de rechter. Vanaf dat moment weigerde Al Jaish – of het Qatarese leger –  iedere medewerking. En dus ook in te stemmen met een uitreisvisum.

 Kop: ‘Voetbalslavernij in Qatar’

Belounis zou het slachtoffer zijn van de kafala. Voor zover ik heb kunnen opmaken geldt de kafala alleen voor buitenlanders. Althans, de regeling zit vooral buitenlanders dwars omdat de afgifte van een uitreisvisum in het geding is. Maar tussen de regels door – regels die in berichten over zijn vrijlating meestal zijn weggelaten – blijkt dat Belounis misschien helemaal geen buitenlander was. In 2011 kwam Belounis namelijk uit voor Qatar tijdens de wereldkampioenschappen voetbal voor militairen in Brazilië. Daarvoor moet hij zich hebben naturaliseren. Ik kan me voorstellen dat het voor ‘Belounis-de-voetballer’  zelfs een goed idee moet hebben geleken om de ‘buitenlander-regel’ van maximaal vier buitenlandse spelers per club te ontlopen.

Kop: ‘Voetballer aan de grond in Qatar’

Deze zomer verklaarde Belounis in een interview met een Franse krant dat hij al zijn meubels had verkocht omdat hij te horen had gekregen dat hij op korte termijn terug mocht naar Frankrijk. Nu dreigde de club bovendien om de huurkosten van zijn appartement te verhalen op de voetballer. Om de schande te ontlopen had Belounis zijn gezin teruggestuurd naar Frankrijk, liet de voetballer weten. Zelf zat Belounis volledig aan de grond, mentaal en financieel geknakt.

Kop: ‘Depressieve voetballer denkt aan zelfmoord’

 Zahir Belounis heeft een zware prijs betaald voor zijn vrijlating. Naar verluidt moest hij zijn juridische claim op zijn achterstallige loon (zo’n 74.000 euro) volledig laten vallen. Ruim twee jaar heeft hij niet kunnen voetballen en het is onwaarschijnlijk dat de 33-jarige Belounis nog een nieuwe club zal vinden. Bovendien slikt Belounis nog altijd medicijnen tegen depressie.

De zaak Zahir B. is een tragisch voorbeeld van de macht en willekeur die voetbalclubs over spelers kunnen uitoefenen. Schandalig. Mensonterend. Moderne slavernij. Maar toch niet vergelijkbaar met Nepalese bouwvakkers die iedere avond het vermoeide lijf in een bomvolle slaapcontainer vouwen. Geen paspoort om weg te kunnen. Te arm om weg te willen.

Bij terugkeer op vliegveld Charles de Gaulle werd Belounis uiteraard gevraagd naar zijn mening over de toewijzing van het WK 2022 aan Qatar. ‘Het wereldkampioenschap is niet mijn probleem. Mijn probleem is mijn vrijheid en mijn gezin’, was het antwoord.

Welkom terug in de wereld van het profvoetbal. Maar dat paste blijkbaar niet in het verhaal.

Advertisements

Een Reactie op “Het mysterie Zahir B.

  1. Pingback: VOETBLAH VERGROOT SCHRIJVERSSCHARE! |

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s